Unutulmuş El Sanatımız Yeniden Canlandırılıyor

Unutulmuş El Sanatımız Yeniden Canlandırılıyor

Keçi kılı ve kendirden yapılan, yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip, yöresel bir ayakkabı olan “Reşik”, Van’daki bir ayakkabı ustasının elinde yeniden hayat buluyor.

Keçi kılının eğrilerek yapıldığı ve 600 yıllık bir geçmişi olup yok olmaya yüz tutan el sanatı, Van’da 30 yılı aşkın bir süredir ayakkabı tamirciliği yapan Mecit Emen Usta’nın ellerinde yeniden hayat buluyor.

İpekyolu İlçesi Bahçıvan mahallesinde bulunan, ayakkabı tamir atölyesinde, tamir işlerinin yanı sıra ‘Reşik’ yapan Mecit Usta, rengarenk motiflerle bu ayakkabıları yapıyor.

Uratu ve yöresel kilim motifleri ile süslenen Reşik’in öyküsü ise Bahçesaraylı Sündüz Teyze ile başlıyor. Mecit Usta, yaklaşık 20 yıl önce, bir kadının elinde ‘Reşik’ ile kapısına gelmesinin ardından ‘Reşik’ yapmaya karar verdiğini söylüyor.

’20 Yıl Önce Bir Kadın ‘Reşik’ ile Kapıma Geldi’

20 yıl önce Sündüz isimli bir kadın, dükkânın kapısına elinde bir ‘Reşik’ ile geldiğini hatırlatan Mecit Usta, “Ayakkabıyı bitirmiş, sadece taban istiyordu. Bunu nasıl yaptığını sordum. Bana; taban yaparsam, nasıl yapıldığını göstereceğini söyledi.

Allah rahmet eylesin, o öldükten sonra artık bu işi ben yapmaya karar verdim. Ve inşallah daha uzun bir zamanda yapmaya gayret edeceğim. İşte 20 yıl önce ‘Reşik’ ile tanışmam böyle oldu” dedi.

Motifler Urartulara Kadar Dayanıyor Zamanla bölgeye has motifleri derlediğini ve bu konuda akademik yardım da aldığını ifade eden Mecit Usta, “Urartu motifleri ve diğer motiflere ilişkin, akademisyenlerden de görüş aldım. Çok çeşitli yöresel motiflerle yapıyorum ayakkabıları. ‘Urartu Güneşi’ yine ‘Urartu Hayat Ağacı’ motifi, en çok işlediğimiz motifler arasında yer alıyor” diye konuştu.

Elli Yıla Kadar Giyilebiliyor

Keçi kılından yapılan ‘Reşik’in ham maddesi olan keçi kılını, bölgede hayvancılık yapan Koçerlerden ‘Göçer’ aldığını kaydeden Mecit Usta, “Bu ayakkabı, koku yapmaz. Haşere kovucu özelliği var. Su geçirmiyor ve yaklaşık 50 yıllık bir ömrü var” şeklinde bilgi verdi.

Daha Çok Avrupa Ülkelerinden Rağbet Var

Daha çok Avrupa ülkelerinde yaşayan kişilerin bu ayakkabıya ilgi duyduğunu belirten Mecit Usta son olarak şunları dile getirdi:

“Ayakkabılar yurt içinde ve yurtdışında ilgi görüyor. Özellikle Avrupa’da yoğun bir ilgi görüyor. Aynı zamanda bir kültürel miras olan ‘Reşik’in üzerinde bulunan motifler, taa Urartu medeniyetine kadar dayanmaktadır. Bunun kaybolmaması için elimden gelen gayreti göstereceğim. Herkesten de bu konuda duyarlılık bekliyorum. Bu ata yadigârı el sanatına sahip çıkalım.”

12 Saat Kalıpta Kalıyor

Aynı atölyede Mecit Usta’nın yanında çalışan ve aynı zamanda ustanın kardeşi olan, Muhammet Emen Usta ise ‘Reşik’in yapım süreçleri hakkında bilgi verdi. ‘Saya’ denen ve ham keçi kılından üretilen materyali keserek işe başladığını söyleyen Muhammet Usta “İlk olarak Koçerler tarafından eğrilen ve ‘Saya’ dediğimiz keçi kılını elimizdeki şablonlara göre kesiyoruz.

Daha sonra kesilen bu parçaları makine ile dikiyoruz. Dikiş işleminden sonra ayakkabıyı kalıba atıyoruz. Yaklaşık olarak 12 saat kalıpta kalan ‘Reşik’ artık ayakkabı şeklini almış oluyor. Daha sonra üzerine motiflerini işleyip, en sonunda yapıştırıcı ile tabanını yapıştırıp, dikim işleminden sonra giyilmeye hazır hale getiriyoruz” diye ifade etti.

Haber: Gazete Aktüel (Sıddık Güler)

Video/Müzik: Cemil Qoçgiri

#unutulmuş #elsanatları #reşik

İlginizi Çekebilir

van asayiş haberleri

Van’da Aranan Şahıs Çalıştığı İnşaatta Yakalandı

Van’da Aranan Şahıs Çalıştığı İnşaatta Yakalandı Van il Jandarma Komutanlığı, Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir